Oskar Chmioła / Zrealizowane / 2009-05-13

Mnich

Name: Mnich
Start: 2009-05-13
Location: Krakowskie Przedmieście, Warszawa: od UW i ASP do pomnika Kopernika

Mnich był około trzydziestominutowym performansem spacerowym Oskara Chmioły na Krakowskim Przedmieściu w Warszawie. 13 maja 2009 roku artysta przeszedł od wejść Uniwersytetu Warszawskiego i Akademii Sztuk Pięknych do pomnika Kopernika, niosąc łyżeczkę z jajkiem i szklankę wody. Relacja autora szczegółowo opisuje tempo marszu, zachowanie przechodniów i finał na reliefie Słońca.

Metryka i klasyfikacja

Data / okres: 2009-05-13
Miejsce: Krakowskie Przedmieście, Warszawa: od UW i ASP do pomnika Kopernika
Rola i współtwórcy: Oskar Chmioła — autor i performer
Gatunek: performance; działanie spacerowe site-specific
Rodzaj zdarzenia: pojedyncze wykonanie w przestrzeni publicznej
Kierunek / perspektywa: sztuka procesu; praktyka performatywna
Ruch / środowisko: Nieustalona przynależność do historycznego ruchu
Nurt problemowy (interpretacja): Ciało, percepcja i doświadczenie; Działanie w przestrzeni publicznej; Instrukcja, partytura i reguły działania
Styl / sposób realizacji: sytuacyjny, procesualny

Klasyfikacja jest opracowaniem redakcyjnym. Kategorie porównawcze nie oznaczają przynależności do ruchu ani zadeklarowanej inspiracji.

Opis realizacji i zapis autorski

Zachowany zapis: Mnich

Pełny dokument w archiwum · Adres źródłowy

Performance "Mnich" odbył się 13.05.2009 roku, na Krakowskim Przedmieściu w Warszawie. Rozpoczął się na wysokości wejść do UW i ASP, zakończył pod pomnikiem Kopernika. Trwał około 30 minut. Oskar Chmioła w luźnym jasnym ubraniu szedł bardzo powoli wyprostowany z wyciągniętymi szeroko, przed siebie i lekko na boki rękoma. W jednej ręce trzymał łyżeczkę, na końcu której znajdowało się jajko, w drugiej natomiast szklankę pełna wody. Była godzina około 13 więc ruch przechodniów był wzmożony. Zajęci codziennością przypadkowi widzowie rozstępowali się i szli dalej. Nie wiele komentarzy, dłuższych obserwacji. Nikt nie potrącił atrybutów, ani nie naruszył kontemplatywnej wędrówki. Performer szedł nieprzerwanym rytmem, bardzo powoli, skoncentrowany na działaniu. Po około 30 minutach dotarł pod pomnik Kopernika, gdzie na chodniku znajduje się relief przedstawiający Układ Słoneczny. Performance zakończył się pod stopami Kopernika, "na Słońcu", kiedy artysta postawił szklankę na płaskorzeźbionej plamie słonecznej, na chodniku, a następnie włożył do szklanki jajko.

Odczytanie projektu

Zwykła trasa miejska staje się partyturą uwagi. Utrzymanie jajka i wody wiąże ruch z równowagą, a jego spowolnienie wystawia działanie na spotkanie z codziennym przepływem przechodniów. Autor odnotowuje niewiele komentarzy i brak naruszenia niesionych przedmiotów; jest to świadectwo konkretnego wykonania, a nie badanie reakcji społecznych. Finał — odłożenie szklanki na przedstawieniu Słońca i umieszczenie w niej jajka — łączy wysiłek całej drogi z drobną zmianą relacji między obiektami. Konotacje kontemplacyjne wynikają z tytułu i sposobu działania. Nie potwierdzają praktyki religijnej ani przynależności artysty do określonej tradycji duchowej.

Prezentacja i dokumentacja kolekcjonerska

Materiały tej realizacji mogą być punktem wyjścia do rozmowy o ekspozycji archiwalnej, licencji prezentacyjnej lub zakupie uzgodnionej edycji dokumentacji. Dobór egzemplarzy, prawa fotografów i współtwórców oraz sposób pokazania wymagają indywidualnego ustalenia. Archiwum nie deklaruje istniejącego nakładu, certyfikatu ani tokenu.

Parametry i materiały

Czas trwania: Około 30 minut; początek około godziny 13 — według relacji autora.
Rekwizyty: Łyżeczka, jajko, szklanka pełna wody; luźny jasny strój.
Działanie: Bardzo wolny marsz z wyciągniętymi rękami; finał przy reliefie Układu Słonecznego.
Dokumentacja: Zachowany szczegółowy opis; w tym wpisie brak fotografii i filmu.

Obrazy, pliki i dokumentacja

Wizualizacja koncepcyjna AI: Mnich. Nowa interpretacja, nie dokumentacja wydarzenia. — Współczesna interpretacja koncepcyjna AI (16.09.2026) na podstawie relacji autora. Nie jest fotografią wydarzenia, rekonstrukcją gestu lub wnętrza ani oryginalnym szkicem Oskara Chmioły.

Pełny zapis źródłowy w dziewięciu językach

Przekłady zachowują treść dokumentu archiwalnego. Nowe opracowanie katalogowe powyżej jest obecnie dostępne po polsku.

Konteksty historii sztuki i humanistyki

Propozycje lektury i porównań, z rozróżnieniem udokumentowanych odniesień.

Dokument źródłowy · Metoda opracowania i bibliografia

Opracowanie redakcyjne: 16.09.2026. Wersja polska; niezależna recenzja i przekłady nowych opisów pozostają w przygotowaniu.