Oskar Chmioła / Zrealizowane / 2014
Nie-post-szerzenie
Nie-post-szerzenie to tryptyk performerski zrealizowany podczas festiwalu inSPIRACJE w Szczecinie w 2014 roku. Historyczna plansza opisuje trzy części: udostępnienie hasła do profilu Facebook, manifestację uliczną z pocztówkami i działanie kierujące głos oraz obraz publiczności z powrotem ku niej. Każda część korzystała z innego sposobu obecności i komunikacji.

Metryka i klasyfikacja
- Data / okres
- 2014
- Miejsce
- festiwal inSPIRACJE, Szczecin
- Rola i współtwórcy
- autor, performer
- Gatunek
- tryptyk performerski; interwencja medialna
- Rodzaj zdarzenia
- trzyczęściowa realizacja festiwalowa
- Kierunek / perspektywa
- praktyka konceptualna i medialna
- Ruch / środowisko
- Nieustalona przynależność do historycznego ruchu
- Nurt problemowy (interpretacja)
- Performance i obraz ruchomy; Autorstwo, wybór i odpowiedzialność
- Styl / sposób realizacji
- interwencyjny, autorefleksyjny
Klasyfikacja jest opracowaniem redakcyjnym. Kategorie porównawcze nie oznaczają przynależności do ruchu ani zadeklarowanej inspiracji.
Opis realizacji i zapis autorski
Inwigilakcja poza ramą wystawy
Facebookowy zapis z 18 grudnia 2017 roku pozwala doprecyzować dalszy przebieg Inwigilakcji — części tryptyku, która po prezentacji festiwalowej funkcjonowała jako długotrwały proces sieciowy. Autor poinformował wówczas o wstrzymaniu działania i określił jego okres na 27 lipca 2014 – 12 grudnia 2017 roku, podając 1234 dni. Jest to jego datowanie tej odsłony projektu, a nie czas trwania całego trzyczęściowego wydarzenia wystawienniczego.
W wypowiedziach z maja i sierpnia 2017 roku Chmioła nazywał profil projekcją osoby oraz jej „ciałem mentalnym”, w które mogli wcielać się inni użytkownicy. W ten sposób przenosił problem obecności artysty z ciała biologicznego na reprezentację podlegającą cudzym ingerencjom. Przedmiotem działania były nie tylko widoczne komunikaty, ale także napięcie między samostanowieniem a tożsamością wytwarzaną przez medium, oceny i normy społeczne. Udostępnienie kontroli uruchamiało relację, w której odbiorca stawał się wykonawcą, a profil — zmiennym tworzywem pracy.
Końcowy wpis określał przedsięwzięcie jako eksperyment mentalny wpływający na psychikę i tryb życia autora; zapowiadał osobny opis doświadczeń. Zachowany komunikat potwierdza to świadectwo autora, ale nie zawiera owego rozwiniętego opracowania. Późniejsze wznowienie pozostaje odrębną odsłoną Inwigilakcji. Historycznego gestu udostępnienia konta nie należy odczytywać jako aktualnej instrukcji dostępu; archiwum opisuje zasadę działania bez publikowania danych logowania.
Źródło: archiwum Facebooka autora, wpisy z 25.05, 29.08 i 18.12.2017.
Zachowany zapis: nie-post-szerzenie
Pełny dokument w archiwum · Adres źródłowy
2. „Pasaż”.
Temat działania: przesłanie. Podpis: „jeśli chcesz wziąć udział w działaniu, po prostu rób coś, co kojarzy Ci się, z pasażem, aleją, traktem. Pamiętaj jednak, że gdy wchodzisz na pasaż– jesteś jego uczestnikiem”. Roznosząc listy przemierzam kilkadziesiąt metrów aleją. Widzowie mogą mnie rozpoznać, lecz nie muszą. Na pewno natomiast mogą odnaleźć informację gdzie i o której godzinie odbędzie się sytuakcja „pasaż”. Naturalnie nie wszyscy odnajdują instrukcję i znajdują się tacy, którzy wchodzą na pasaż nie wiedząc, że odbywa się tam jakieś działanie. Dokonuje się więc przesunięcie, w którym widzowie mogą przyjrzeć się typowym zachowaniom na pasażu i anomaliom, zachowaniom ludzi nieświadomych i świadomych bycia na nim.
3. „Z-widownia”.
Temat widowiska: widz. Podpis: „jeśli chcesz wziąć udział w tym widowisku – po prostu rób coś, co kojarzy Ci się z widownią. Pamiętaj jednak, jeśli jesteś na widowni, jesteś uczestnikiem”. Na filmowaną widownię na żywo rzutowane są jej obraz i dźwięk. Inicjuję na niej drobne sytuacje nie ujawniając się jednak.
––
TEORIA:
Tematem tryptyku „Nie-post-szerzenie” jest relacja między artystą, przesłaniem dzieła i odbiorcą. Tryptyk (gr. triptichos) w rozumieniu pierwotnym, to forma nastawy ołtarzowej w kościele gotyckim, co sugeruje interpretację religijną, czyli metaforę uniwersalnej perspektywy: Absolut-Prawda-Człowiek.
Tryptyk ma wydźwięk w pytaniu o egzystencjalne konsekwencje „słabości Boga” – „końca wielkich narracji” i „pluralizmu idei”. Perspektywa ta jest więc w pełni uprawniona, jednak przyjrzyjmy się tej pierwszej. Częste jest u widzów tradycyjne rozumienie sztuki i roli artysty. Obecne są, nie tylko w Polsce zarzuty o przeintelektualizowaniu, lub z drugiej strony banalności sztuki aktualnej. Mówi się o „nieporozumieniu” między autorem a odbiorcą, o polisemiczności dzieła, o tym, że to interpretacja tworzy dzieło sztuki, o krajobrazie kłączy, znaczeniach dobieranych do znaków, dziele otwartym, formotwórczej roli wyobraźni widza, a jego samego stawia się na równi z artystą. Targowisko zamiast świątyni.
Tryptyk jest recepcją kondycji współczesnej relacji artysta-dzieło-odbiorca. Podobnie jak zinstytucjonalizowane „pole sztuki”, tryptyk jest przestrzenią wzajemnych relacji pomiędzy twórcami i odbiorcami. Instytucja legalizuje działanie artysty-moderatora generującego dane środowisko, które odbiorca-użytkownik tworzy, dostosowując do swoich konkretnych potrzeb.
Czy tym samym rola artysty jako nadawcy przesłania jest już zjawiskiem historycznym? Szukając alternatywy, by móc coś jednak przekazać ukrywam w tryptyku to przesłanie jako „lethe” i „ereignis”, które podobnie jak performance, mają zdarzeniowy charakter. W ten sposób odnajduję metodę prześwitującej inspiracji jako nienormatywnej i w pełni demokratycznej treści.
Część centralna dotyczy kwestii przesłania w sztuce. „Pasaż” naświetla ludzkie zachowania performatywne, performance nawykowe i ich składowe, które autor nazywa perfonemami. Ma skłonić do refleksji nad przesłaniem, sensem, przekazem jako wartościami w wyjałowionej z nich post-kulturalnej rzeczywistości i skłonić do namysłu nad konsekwencją ich braku. Skrzydła boczne podejmują natomiast problem artysty i odbiorcy. „Inwigil-akcja” to konektywna autolegenda hipertekstualna samoprzekraczającego się demaskatora inwigilacyjnej funkcji instytucjonalności. „Z-widownia” to empatyczna epistemologia „Ja performatywnego” artysty i wynikające z niego koperformatywne doświadczenie. W ten sposób tryptyk implikuje bardzo wiele kontekstów, których ogólnym modus vivendi jest przedrostek „post”, jako anty- zasada pocztowa. Perfidią jest ekstremalność z jaką inspiracje stają się w tryptyku przesłaniem, co autor niepostrzeżenie przekazuje odbiorcy w prześwicie wszystkich składowych tej trójdzielnej kompozycji.Odczytanie projektu
Tryptyk zestawia ciało w przestrzeni publicznej, profil jako formę obecności cyfrowej oraz sprzężenie zwrotne obrazu i dźwięku. Autor wskazuje tradycję body artu i pojęcie „wirtualnego ciała”. Udostępnienie hasła jest opisem historycznego gestu, a nie aktualną instrukcją ani zaproszeniem do uzyskiwania dostępu do konta. Praca pozwala analizować relacje widza, nadawcy i medium bez utożsamiania trzech części z jednym zdarzeniem technicznym.
Obrazy, pliki i dokumentacja
Obrazy pochodzą z powiązanych zapisów. Ich daty, wersje realizacji i autorstwo należy czytać razem z podpisami oraz pełnym dokumentem.
Oryginalne plansze portfolio
Odsyłacze zachowane w dokumentach
Powiązane prace i wykonania
Konteksty historii sztuki i humanistyki
Propozycje lektury i porównań, z rozróżnieniem udokumentowanych odniesień.
Performance i obraz ruchomy
Joan Jonas, Marcel Duchamp
Autorstwo, wybór i odpowiedzialność
Marcel Duchamp, Joan Jonas
Odniesienia wskazane w dokumentacji
- Body art i „wirtualne ciało” — odniesienia wskazane w planszy portfolio
Zapis z CV przekazany przez artystę
2014 – festiwal nspiracje, Szczecin (tryptyk performerski „nie-post-szerzenie),
Opracowanie redakcyjne: 15.09.2026. Wersja polska; niezależna recenzja i przekłady nowych opisów pozostają w przygotowaniu.

