Oskar ChmiołaPraxis / Prozess / Archiv

← Zurück zum Katalog

Sztuka po AI · 2026 · Oskar Chmioła

Manifest Sztuki Postgeneratywnej

Originaltext auf Polnisch · PDF 115, 116

Manifest Sztuki Postgeneratywnej Sztuka postgeneratywna przechwytuje generowanie po to, aby odzyskać decyzję, ujawnić warunki modelu i nie pozwolić, by wariant zastąpił odpowiedzialność. Zaczyna się po pierwszym zachwycie generowaniem. Nie odrzuca modelu jako narzędzia, ale nie pozwala mu stać się domyślnym sposobem myślenia. Używa generatywności wtedy, gdy można pokazać jej warunki, ograniczyć jej skalę, zakłócić jej gładkość i wziąć odpowiedzialność za wynik. Generator nie jest autorem. Jest materiałem, aparatem, procedurą, lustrem statystycznym, czasem partnerem technicznym, czasem przeszkodą, czasem symptomem pola. Sztuka postgeneratywna pyta, co generowanie robi z obrazem, tekstem, gestem, publicznością i instytucją. Nie chce większej liczby wariantów. Chce lepszej decyzji pośród wariantów. Postgeneratywność nie zasłania się modelem. Nie mówi: „to zrobiła AI”. Mówi: „wybraliśmy takie narzędzie, w takim celu, przy takich ograniczeniach i z taką odpowiedzialnością”. Jej formuła brzmi: używamy generowania tylko wtedy, gdy potrafimy pokazać, co generowanie robi z nami i z warunkami sztuki. – Manifest Sztuki Postgeneratywnej