SpaceTime Performance — spotkanie w Lublinie

Partytura otwarta i rozwój zasad STP

Archiwum notatek pozwala rozróżnić kolejne redakcje założeń SpaceTime Performance. „25 Punktów Czasoprzestrzeni Performance czyli struktura POMOSTU” figuruje jako notatka utworzona 26 października 2013 roku. Tekst „26 Punktów CzasoPrzestrzeni Performance czyli struktura spotkań STP” oznaczono natomiast wewnątrz dokumentu jako wersję piątą z 1 sierpnia 2020 roku. Nie są to dwa niezależne projekty ani dwa opisy tego samego spotkania, lecz świadectwa rozwijania formuły. Eksport zawiera także późniejsze znaczniki modyfikacji, dlatego daty utworzenia notatek nie przesądzają o dacie powstania każdego zdania ich zachowanych wersji.

Wersja 25-punktowa odróżnia zewnętrzną formę spotkania — prezentacje indywidualne i działania kolektywne — od jego wewnętrznego wymiaru: świadomego współodczuwania i pracy z konkretnym doświadczeniem uczestnika. Późniejsza wersja 26-punktowa szerzej ujmuje zmienność czasu, miejsca i sposobu dokumentacji. Zapis nie ustanawia jednego obowiązującego czasu trwania; opisuje formułę, którą inicjatorzy i uczestnicy kształtują w danych warunkach. Rozwinięty punkt o „konkrecie życiowym” dopuszcza zakodowanie osobistego problemu, pragnienia czy pytania w przedmiocie lub czynności. Ujawnienie treści nie musi zatem przyjmować postaci bezpośredniego wyznania: istotne staje się stworzenie drogi do jej odczytania przez innych.

„Przykładowy plan sytuacyjny SPOTkania STP” przekłada tę zasadę na organizację przestrzeni. Przedmioty rozłożone wokół obszaru działania tworzą ruchomą granicę, a zarazem zasób środków ekspresji. Osoba inicjująca może posłużyć się nimi, wnieść własne albo działać wyłącznie ciałem. Kolejny uczestnik odpowiada na stan pozostawiony przez poprzednika lub włącza się jeszcze podczas jego działania. Odpowiedź może być dialogiem, komentarzem, parodią lub inną relacją między działaniami. Przemieszczanie przedmiotów zmienia nie tylko kompozycję wizualną, ale także granicę samej sytuacji. Jest to otwarta partytura relacyjna, nie scenariusz ustalonej sekwencji zachowań. Zachowane dwa warianty planu ujawniają redakcyjne rozwijanie tej samej propozycji; nie należy liczyć ich jako odrębnych realizacji.

Notatka „Konkretyzacja zachowań” porządkuje sposoby pracy: improwizację jako akcję spontaniczną, weryfikację jako wykonanie przemyślane, lecz nieprzećwiczone, oraz kompozycję jako prezentację aktu uprzednio ukształtowanego. Odrębnie ujmuje działanie jednorazowe, powtarzane i procesualne, wzbogacane doświadczeniem wcześniejszych wykonań. Takie rozróżnienie pozwala opisać STP bez utożsamiania całej praktyki z improwizacją. Autor wskazuje w tej notatce „Performatykę” Richarda Schechnera, a we wstępie do planu sytuacyjnego przywołuje Grotowskiego, Artauda, Fluxus, Dada i Akademię Ruchu. Są to zadeklarowane przez niego odniesienia, a nie przypisane z zewnątrz podobieństwa.

Dokumenty te poszerzają wiedzę o metodzie rozwijanej od 2013 roku, lecz późniejsza partytura nie stanowi automatycznie relacji z jej zastosowania w Parku Saskim w 2014 roku. Wprowadzone w tekstach analogie do misterium, parateatru czy terapii należą do autorskiego języka projektu; same nie potwierdzają skuteczności klinicznej ani prowadzenia świadczeń zdrowotnych. W opisie lubelskiego spotkania pozostaje rozróżnienie między potwierdzonym wydarzeniem a szerszym, zmieniającym się zapleczem programowym STP.

Źródło: archiwum notatek Facebooka autora, zapisy 6, 4, 1, 2 i 3; opracowanie redakcyjne zachowanych wersji.